گزارش دومین نشست تخصصی «مرزهای تغییر در احیای میراث معماری مدرن»
دومین نشست از سلسله نشستهای تخصصی «مرزهای تغییر در احیای میراث معماری مدرن» با عنوان «تغییر جایگاه معماری مدرن از اثر معماری به سند فرهنگی»، روز سهشنبه ۱۹ آبانماه توسط گروه مرمت و احیاء بناها و بافتهای تاریخی دانشکده حفاظت و مرمت دانشگاه هنر ایران برگزار شد. در این نشست، سخنرانان با طرح دیدگاههایی درباره نسبت معماری مدرن ایران با سنتهای معماری، تحولات فرهنگی و مفهوم میراث، به بررسی ابعاد تاریخی و هویتی این معماری پرداختند.
محمدرضا حائری مازندرانی؛ معمار، شهرساز و نویسنده، با تبیین ویژگیهای معماری ایرانی و بررسی نمونههایی از خانههای تاریخی کاشان، معماری ایران را در طول تاریخ حاصل شکلگیری معیارهایی دانست که بهتدریج در قالب الگوهای طراحی تبلور یافتهاند. به اعتقاد او، از آغاز قرن چهاردهم شمسی، سلیقه بهتدریج جایگزین معیارها شد و ایدههای فردی جایگاه پررنگتری در شکلگیری معماری پیدا کردند؛ روندی که همچنان در معماری معاصر ایران ادامه دارد. وی معماری ارزشمند دهههای سوم تا پنجم قرن اخیر در ایران را نیز حاصل تداوم اصول معماری ایرانی در بستر گرایشهای روز معماری جهان دانست.
کاوه بذرافکن؛ عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی با نقد رویکردهای سبکشناسانه در ادبیات معماری، تحلیل معماری از دریچه سبکها را نوعی تقلیل مسئله عمیقترِ بازتاب زیست فرهنگی انسان در معماری ارزیابی کرد. او همچنین مدرنیسم را پروژهای ناتمام در جهان دانست و بر این نکته تأکید کرد که مفاهیم معماری مدرن در دهههای اخیر همچنان در حال شکلگیریاند و هنوز به صورتبندی نهایی نرسیدهاند.
علی زمانیفرد؛ عضو هییت علمی دانشگاه هنر ایران، با تأکید بر وجه میراثی معماری مدرن ایران، به نقد گفتمان مسلط میراث پرداخت که به گفته او، در توجه به معماری مدرن بهعنوان بخشی از میراث تاریخی ایران کاستیهایی داشته است. ظاهرا این تلقی وجود دارد که معماری مدرن ارزشی همسنگ معماری تاریخی ایران ندارد! وی ضرورت بازشناسی جایگاه این معماری در گفتمان میراث و حفاظت از آثار آن را مورد تأکید قرار داد.
رضا فیضی؛ دبیر علمی این سلسله نشست۱ نیز با بررسی تغییر ماهیت بناهای مسکونی ساختهشده از دهههای ابتدایی تا میانه قرن چهاردهم شمسی، به تبدیل تدریجی آنها به آثاری ارزشمند و واجد هویت برای جامعه امروز پرداخت. او این تحول را حاصل تأثیر متقابل سه عامل دانست: حافظه جمعی جامعه از تجربه زیست در این فضاها، توان طراحی در مواجهه با مسئله هویت و تحولات جریانهای فرهنگی معاصر در جهت تقویت مدنیت.
این نشست با طرح دیدگاههای متفاوت درباره جایگاه معماری مدرن در تاریخ فرهنگی ایران، بر ضرورت فراتر رفتن از نگاه صرفاً کالبدی و سبکی و توجه به وجوه تاریخی، اجتماعی و هویتی این میراث تأکید داشت
















